Shqipëria drejt ekonomisë qarkulluese në turizëm: iniciativat shtetërore që po ndryshojnë menaxhimin e mbetjeve
Shqipëria po ndërmerr hapa të rëndësishëm drejt zhvillimit të një ekonomie qarkulluese, ku mbetjet nuk trajtohen më si problem, por si burim për zhvillim të qëndrueshëm, veçanërisht në sektorin e turizmit dhe mikpritjes. Qeveria shqiptare ka nisur një sërë masash konkrete, që përfshijnë ligjvënie të re, reforma infrastrukturore dhe strategji kombëtare, duke përfshirë edhe masa specifike kundër plastikës së njëpërdorimit. Të gjitha këto iniciativa janë pjesë e përpjekjes për t’u përputhur me standardet e Bashkimit Evropian dhe për të përmbushur kërkesat e Kapitullit 27 – Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike, duke e vendosur Shqipërinë në rrugën drejt një tranzicioni të gjelbër dhe të qëndrueshëm. Një hap kyç në këtë proces ishte miratimi, në tetor 2025, i ligjit të ri për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve, i cili vendos hierarkinë e menaxhimit të mbetjeve, duke prioritizuar parandalimin, ripërdorimin dhe riciklimin para se mbetjet të dërgohen në landfillë. Ky ligj, i detyrueshëm për institucionet, bizneset dhe qytetarët, fut në praktikë përgjegjësinë e zgjeruar të prodhuesit (EPR) dhe vendos obligime të qarta për prodhuesit dhe importuesit. Për turizmin, kjo nënkupton që hotelet, restorantet, plazhet dhe operatorët e shërbimeve të mikpritjes duhet të menaxhojnë mbetjet e tyre në mënyrë më të qëndrueshme, të ndajnë mbetjet në burim dhe të integrojnë praktikat qarkulluese në aktivitetet e tyre ditore. Përveç reformës ligjore, qeveria ka ndërmarrë një reformë infrastrukturore të thellë, duke krijuar një operator shtetëror kombëtar për menaxhimin e mbetjeve. Ky operator do të centralizojë mbledhjen, trajtimin dhe riciklimin e mbetjeve në të gjithë vendin, duke standardizuar cilësinë e shërbimeve dhe duke mbyllur vendet e paligjshme të hedhjes së mbetjeve. Për industrinë e turizmit, kjo reformë sjell një mundësi të re për të pasur qasje në shërbime të menaxhimit të mbetjeve të besueshme dhe të qëndrueshme, duke ulur ndikimin mjedisor të hoteleve, restoranteve dhe destinacioneve turistike. Në kuadër të këtij tranzicioni, qeveria ka hartuar një Strategji Kombëtare të Menaxhimit të Mbetjeve 2020–2035, e cila synon të zhvendosë vendin nga një model linear drejt një sistemi ekonomik qarkullues. Strategjia përfshin rritjen e mbledhjes dhe riciklimit të mbetjeve të ndara në burim, hartimin e planeve për parandalimin e krijimit të mbetjeve, organizimin e territorit në zona të menaxhimit dhe vendosjen e instrumenteve fiskale që nxisin ripërdorimin dhe riciklimin. Për turizmin, kjo do të thotë që destinacionet, operatorët dhe komunitetet lokale mund të krijojnë praktika të qëndrueshme, të ulin mbetjet dhe të ofrojnë shërbime më “green” për vizitorët, duke i përgatitur për trendet e qëndrueshmërisë në turizëm që kërkon Bashkimi Evropian. Një tjetër shembull i angazhimit konkret të shtetit është reduktimi i plastikës së njëpërdorimit, përmes ndalimit të qeseve plastike të lehta dhe promovimit të alternativave të qëndrueshme. Kjo nismë jo vetëm që ndihmon në mbrojtjen e natyrës dhe ul ndotjen, por edhe i mundëson sektorit të turizmit të krijojë vlera të reja për vizitorët, si destinacione miqësore ndaj mjedisit dhe shërbime që përputhen me standardet ndërkombëtare të qëndrueshmërisë. Të gjitha këto iniciativa të qeverisë shqiptare tregojnë një angazhim të plotë për zhvillimin e një ekonomie qarkulluese, ku mbetjet trajtohen si resurs, sektori publik krijon infrastrukturë të qëndrueshme, dhe politikat kombëtare vendosin standarde të qarta. Për turizmin, kjo përkthehet në mundësi për inovacion, zhvillim të qëndrueshëm dhe marketing të destinacioneve si miqësore ndaj mjedisit, duke e vendosur Shqipërinë në një pozitë konkurruese rajonale dhe duke e përgatitur për sfidat dhe mundësitë e ardhshme të integrimit evropian.







