Author name: Ci25ia

Kur flasim për turizëm të qëndrueshëm në Shqipëri, vëmendja shkon shpesh te muajt me më shumë vizitorë në bregdet. Megjithatë, periudha pas sezonit është po aq e rëndësishme. Ajo u jep hoteleve familjare në Vlorë e Sarandë, bujtinave në zonat malore dhe restoranteve të vogla kohë të shqyrtojnë si i kanë përdorur burimet dhe çfarë mund të përmirësojnë përpara se të fillojë fluksi i radhës. Një plan qarkullues nuk ka pse të nisë me një investim të madh. Ai mund të nisë me tri pyetje: çfarë u përdor më shumë se pritej, çfarë u hodh pa u shfrytëzuar dhe çfarë mund të zgjasë më shumë në përdorim? Përgjigjet duhen kërkuar në punën e përditshme të biznesit, jo vetëm në përshtypje të përgjithshme. Filloni me një pasqyrë të thjeshtë Një biznes mund të mbledhë faturat e blerjeve, regjistrat e mirëmbajtjes dhe shënimet e stafit për sezonin që mbaroi. Nuk është e nevojshme të krijojë menjëherë një sistem të ndërlikuar. Mjafton të zgjedhë disa tregues që mund t’i ndjekë rregullisht, për shembull konsumin e ujit dhe të energjisë për muaj, blerjet e materialeve njëpërdorimëshe dhe artikujt e kthyer ose të hedhur. Krahasimi duhet bërë me kujdes. Një muaj me më shumë klientë mund të ketë konsum më të lartë edhe kur proceset janë përmirësuar. Prandaj, kur është e mundur, shifrat mund të shihen edhe në raport me netët e qëndrimit ose numrin e vakteve të shërbyera. Qëllimi është të kuptohet ku ka mundësi reale për ndryshim. Dëgjoni njerëzit që kryejnë punën Stafi i kuzhinës mund të dijë cilat produkte mbeten më shpesh; punonjësit e pastrimit mund të vërejnë ambalazhe të tepërta; personeli i mirëmbajtjes mund të identifikojë pajisje që prishen vazhdimisht. Një bisedë e shkurtër me secilin ekip shpesh nxjerr ide që nuk duken në fatura. Pyetjet duhet të jenë konkrete: në cilën fazë krijohet humbja, pse ndodh dhe çfarë pengese e bën të vështirë ndryshimin? Një propozim i dobishëm merr parasysh kohën e stafit, koston, cilësinë e shërbimit dhe kërkesat e sigurisë e higjienës. Zgjidhni një provë të vogël Në vend që të ndryshojë shumë procese njëherësh, biznesi mund të zgjedhë një provë për periudhën e ardhshme: porosi më të përshtatura me rezervimet, mirëmbajtje parandaluese për një grup pajisjesh ose një marrëveshje me furnizuesit për të reduktuar ambalazhet e panevojshme. Duhet shënuar gjendja fillestare dhe të caktohet kush do ta ndjekë provën. Pas disa javësh ose pas një periudhe të krahasueshme pune, ekipi mund të shohë çfarë ndryshoi. Nëse një ide nuk funksionon, edhe kjo është një e dhënë e vlefshme. Ajo tregon çfarë duhet përshtatur për kushtet e atij biznesi. Lidhja me arsimin profesional Shkollat profesionale mund ta përdorin këtë mënyrë pune si ushtrim mësimor. Nxënësit mund të analizojnë një proces të përcaktuar me një biznes partner, të propozojnë përmirësime dhe të shpjegojnë si do të matin rezultatin. Biznesi fiton një këndvështrim të ri; nxënësit mësojnë të lidhin njohuritë me vendime reale. Çdo bashkëpunim i tillë duhet të planifikohet me biznesin dhe shkollën, jo të paraqitet si aktivitet tashmë i realizuar. Turizmi qarkullues nuk është vetëm temë për sezonin veror. Muajt më të qetë krijojnë hapësirën për të matur, për të biseduar me ekipin dhe për të provuar një ndryshim të menaxhueshëm. Një plan i shkurtër, me një përgjegjës dhe një mënyrë matjeje, mund të jetë pikënisja më e dobishme për sezonin e ardhshëm.

Një Sektor në një Pikë Kthese Shqipëria po përjeton një bum të jashtëzakonshëm turistik. Në vitin 2024, vendi mirëpriti rreth 11.7 milionë vizitorë ndërkombëtarë, një shifër pothuajse sa dyfishi i shifrave të tij para pandemisë. Kjo rritje ka qenë një mbështetje shumë e rëndësishme për ekonominë, duke kontribuar me afro 26% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) dhe duke gjeneruar miliarda nga shpenzimet e vizitorëve. Sidoqoftë, kjo rritje e shpejtë shoqërohet me sfida të rëndësishme. Modeli aktual ushtron një presion të madh mbi vijën bregdetare të paprekur të Shqipërisë, burimet natyrore dhe komunitetet lokale. Kjo ngre një pyetje thelbësore: si mund ta ruajë Shqipëria këtë ritëm zhvillimi pa cenuar pikërisht mjedisin dhe trashëgiminë kulturore që tërheqin vizitorët në radhë të parë? Zgjidhja: Një fuqi punëtore e aftë dhe e orientuar drejt ekonomisë qarkulluese Përgjigjja qëndron në një zhvendosje rrënjësore drejt një ekonomie të qëndrueshme e qarkulluese, dhe kjo duhet të fillojë nga arsimi. Për të ndërtuar një sektor turizmi të qëndrueshëm dhe rezistent, Shqipëria ka nevojë për një fuqi punëtore të pajisur me aftësi të gjelbra, e aftë të menaxhojë burimet në mënyrë efikase, të reduktojë mbetjet dhe të mbrojë mjedisin. Pikërisht këtu Arsimi dhe Formimi Profesional (AFP) luan një rol thelbësor. Duke integruar parimet e ekonomisë qarkulluese në kurrikulat e AFP-së, Shqipëria mund të sigurojë që nxënësit – profesionistët e ardhshëm të industrisë së turizmit – të jenë të përgatitur për të zbatuar praktika të qëndrueshme që nga dita e parë. Kjo qasje ndihmon në kapërcimin e hendekut ndërmjet të mësuarit tradicional akademik dhe aftësive të gjelbra që kërkohen nga tregu modern i punës. Ajo nxit një kulturë të përdorimit efikas të burimeve dhe të përgjegjësisë ndaj mjedisit, e cila është thelbësore për përafrimin e ekonomisë shqiptare me Agjendën e Gjelbër për Ballkanin Perëndimor dhe me rrugën e saj drejt integrimit të ardhshëm në Bashkimin Evropian. Një Vit Veprimi: Projekti “Circular Tourism Albania” Gjatë vitit 2026, projekti Circular Tourism Albania ka qenë në pararojë të këtij transformimi, duke ndërmarrë veprime konkrete për fuqizimin e institucioneve të Arsimit dhe Formimit Profesional (AFP) dhe të NVM-ve të sektorit të turizmit. Misioni i projektit është forcimi i kapaciteteve për zbatimin e praktikave të qëndrueshme të ekonomisë qarkulluese, duke mbështetur zhvillimin e një sektori turistik më të gjelbër dhe më rezistent. Të mësuarit nga Praktikat më të mira Evropiane Një pjesë thelbësore e suksesit të projektit ka qenë përfitimi i njohurive nga modele tashmë të konsoliduara në vende të tjera evropiane. Gjatë pranverës së vitit 2026, dy vizita studimore u ofruan edukatorëve dhe profesionistëve shqiptarë njohuri dhe përvoja të çmuara. Në Gjermani, partnerët eksploruan efektivitetin e Sistemit Dual të arsimit profesional të këtij vendi dhe mësuan mbi modelet e furnizimit lokal në Hotel Luise në Nuremberg. Vizita frymëzoi mësuesit shqiptarë të nisnin iniciativa praktike si “Klubet e Qëndrueshmërisë”, kopshtet me bimë aromatike në shkolla dhe projekte pilote për ndarjen e mbetjeve në institucionet e tyre.  Në Francë, fokusi ishte te qeverisja metropolitane dhe operacionet qarkulluese, ku partnerët studiuan modelet e rrjetëzimit ndërsektorial të palëve të interesit dhe praktikat e ndarjes së mbetjeve në hotelet e Lilës. Të dyja vizitat rritën me sukses besimin e pjesëmarrësve në përdorimin e anglishtes profesionale dhe ofruan korniza praktike për bashkëpunimin arsim-biznes.  Zhvillimi i Trajnimeve Praktike për Edukatorët Një arritje e madhe në shtator 2026 ishte përfundimi i gjashtë moduleve të para të trajnimit të ndërthurur. Të zhvilluara nga partnerët e projektit ITKAM, EURAKOM dhe DomSpain, këto module mbulojnë tema praktike si “Nga Ferma në Tryezë” dhe “Efikasiteti i Burimeve”, ndër të tjera. Këto materiale trajnimi do t’i pajisin edukatorët e AFP-së me njohuritë dhe mjetet e nevojshme për të trajtuar konceptet e ekonomisë qarkulluese në procesin mësimor, duke i kthyer ata në përçues të drejtpërdrejtë të praktikave të qëndrueshme. Dukshmëria drejt së Ardhmes: Një Shqipëri Më Rezistente Duke ngritur aftësitë e edukatorëve dhe duke nxitur bashkëpunimin midis shkollave të AFP-së dhe bizneseve, projekti Circular Tourism Albania po ndërton bazat për një sektor turizmi shqiptar më rezistent dhe më tërheqës. Këto përpjekje nuk kanë të bëjnë vetëm me mbrojtjen e mjedisit; ato lidhen me përmirësimin e cilësisë së shërbimit, krijimin e një destinacioni konkurrues dhe sigurimin që bumi turistik i vendit të sjellë dobi për njerëzit dhe ekosistemet e tij për brezat që do të vijnë.  🔗 Për të ndjekur ecurinë e projektit, vizitoni: https://circulartourismalbania.eu/

Pas 18 muajsh zbatimi, projekti Circular Tourism Albania ka arritur pikën e mesit të rrugëtimit të tij. Deri tani kemi përshkuar një rrugë të rëndësishme, duke nisur nga vizitat studimore në Francë dhe Gjermani, e deri te hapat e parë për krijimin e një programi trajnimi për profesionistët e turizmit dhe ndërmarrjet e vogla dhe të mesme (NVM). Megjithatë, rruga përpara mbetet ende e gjatë dhe jemi vetëm në fillim të shndërrimit të ideve tona në mundësi konkrete të të nxënit për sektorin shqiptar të turizmit. Rruga e përshkuar deri më tani Udhëtimi ynë nisi në janar 2025 me takimin hapës në Leipzig. Kjo fazë e parë iu kushtua analizimit të nevojave të sektorit shqiptar të turizmit dhe arsimit e formimit profesional (AFP), si dhe përcaktimit të rezultateve të projektit në mënyrë që ato të kenë ndikimin më të madh të mundshëm. Kjo punë u konkretizua në dy rezultate të rëndësishme: dokumentin “Hartëzimi i Sfidave Kryesore të Ekonomisë Qarkulluese”, i dedikuar për ofruesit e AFP-së dhe NVM-të shqiptare, si dhe Koleksionin e Praktikave më të Mira, i cili përmbledh shembuj frymëzues nga Gjermania, Franca dhe Spanja. Të dy këto materiale janë të disponueshme në seksionin Rezultatet të faqes sonë të internetit. Të mësuarit nga përvoja: Vizitat studimore në Francë dhe Gjermani Të mësuarit nga përvoja: Vizitat studimore në Francë dhe Gjermani Faza e dytë e projektit i ktheu idetë në praktikë. Dy grupe edukatorësh shqiptarë dhe përfaqësuesish të NVM-ve zhvilluan vizita studimore në Francë dhe Gjermani, ku patën mundësinë të njiheshin nga afër me mënyrën se si zbatohen parimet e ekonomisë qarkulluese në sektorë të ndryshëm të turizmit dhe biznesit. Në Gjermani, pjesëmarrësit vizituan rajonin Nuremberg–Erlangen dhe kaluan dy ditë e gjysmë duke eksploruar strategjitë e qëndrueshmërisë në sektorët e turizmit dhe arsimit. Programi i larmishëm ofroi njohuri të vlefshme, shembuj praktikë dhe frymëzim për zhvillimin e mëtejshëm të sektorit shqiptar të turizmit. Në Francë, grupi vizitoi rajonin e Lille për të zbuluar shembuj konkretë të ekonomisë qarkulluese dhe konsumit të qëndrueshëm në turizëm dhe hoteleri. Vizitat në Hopen Source Cantina dhe Tissel Factory treguan se si organizatat mund të integrojnë në aktivitetin e tyre të përditshëm praktika me zero mbetje, ripërdorimin e burimeve dhe modele të përgjegjshme prodhimi. Çfarë na pret më tej? Faza e ardhshme e projektit do të përqendrohet në zhvillimin e programit të trajnimit. Është hartuar një format mësimi online i përbërë nga gjashtë module, të cilat trajtojnë tema që variojnë nga reduktimi i ndikimit mjedisor deri te përmirësimi i komunikimit mbi qëndrueshmërinë. Ndalesa e radhës do të jetë një trajnim me pjesëmarrje fizike në Spanjë, ku profesionistë të turizmit nga Shqipëria do të marrin pjesë në punëtori praktike dhe vizita studimore. Kjo fazë do të plotësohet me webinare dhe aktivitete në Shqipëri, duke krijuar më shumë mundësi për shkëmbimin e njohurive dhe forcimin e rrjetit të bashkëpunimit. Udhëtimi ynë është ende larg përfundimit dhe do të ishim të lumtur t’ju kishim pjesë të tij. Ju ftojmë të lidheni me partnerët e projektit dhe të ndiqni përditësimet tona në Facebook dhe Instagram, për të qëndruar të informuar mbi zhvillimet më të fundit të projektit.

Ndërsa turizmi vazhdon të rritet në të gjithë Europën, destinacionet po përballen gjithnjë e më shumë me sfidën e balancimit të zhvillimit ekonomik me përgjegjësinë mjedisore. Në Shqipëri, sektori i turizmit ka përjetuar një rritje të shpejtë vitet e fundit, duke krijuar mundësi të reja për bizneset, komunitetet lokale dhe të rinjtë profesionistë. Në të njëjtën kohë, kjo rritje nxjerr në pah rëndësinë e adoptimit të qasjeve më të qëndrueshme dhe qarkulluese në turizëm dhe mikpritje. Në kuadër të projektit Erasmus+ Circular Tourism, përfaqësues nga institucione shqiptare të AFP-së morën pjesë në një vizitë studimore në Lille, Francë, me qëllim eksplorimin e praktikave inovative që lidhen me turizmin e qëndrueshëm, ekonominë qarkulluese dhe mikpritjen e përgjegjshme. Vizita bashkoi edukatorë dhe aktorë të ndryshëm për të shkëmbyer eksperienca, për të zbuluar shembuj praktikë dhe për të forcuar bashkëpunimin europian në mbështetje të edukimit dhe praktikave më të gjelbra në turizëm. Vizita studimore nisi me një sesion mirëseardhjeje dhe organizimi të zhvilluar nga EURAKOM në Lille, ku pjesëmarrësit patën mundësinë të prezantonin veten, të diskutonin pritshmëritë dhe të kuptonin më mirë objektivat e mobilitetit. Ky takim i parë krijoi një mjedis të hapur bashkëpunimi dhe shkëmbimi mes pjesëmarrësve me prejardhje të ndryshme arsimore dhe profesionale. Një nga aktivitetet kryesore të programit ishte vizita në hotelin EKLO, një koncept mikpritjeje i njohur për qasjen e tij të përgjegjshme dhe të qëndrueshme. Gjatë prezantimit “EKLO Responsible”, pjesëmarrësit mësuan se si qëndrueshmëria mund të integrohet në operacionet e përditshme të hotelit përmes masave praktike dhe realiste. Temat e diskutuara përfshinin reduktimin e mbetjeve, eficiencën energjetike, konsumin e përgjegjshëm dhe praktikat miqësore me mjedisin. Vizita tregoi se qëndrueshmëria në mikpritje nuk lidhet vetëm me investime të mëdha apo sisteme komplekse, por edhe me adoptimin e praktikave të përditshme që kontribuojnë në reduktimin e ndikimit mjedisor duke ruajtur cilësinë e shërbimeve për klientët. Për pjesëmarrësit shqiptarë, kjo eksperiencë ofroi frymëzim të vlefshëm mbi mënyrën se si qasje të ngjashme mund të implementohen gradualisht në bizneset turistike dhe aktivitetet e arsimit profesional në Shqipëri. Një pjesë tjetër e rëndësishme e mobilitetit ishte vizita në shkollën e mikpritjes LHIL, ku pjesëmarrësit eksploruan qasjen edukative të institucionit, ambientet dhe bashkëpunimin me sektorin e turizmit. Diskutimet me komunitetin arsimor u fokusuan tek metodologjitë praktike të të nxënit, përgatitja e studentëve për tregun e punës dhe integrimi i koncepteve të qëndrueshmërisë në edukimin për mikpritjen. Shkëmbimi nxori në pah rëndësinë e kombinimit të njohurive teorike me eksperiencën praktike, veçanërisht në sektorë si turizmi dhe mikpritja ku aftësitë praktike janë thelbësore. Pjesëmarrësit reflektuan gjithashtu mbi nevojën në rritje që institucionet arsimore të përshtasin kurrikulat e tyre në përputhje me tranzicionin e gjelbër dhe digjital, duke siguruar që profesionistët e së ardhmes të pajisen me kompetencat e nevojshme për një industri turistike në ndryshim të vazhdueshëm. Vizita studimore ofroi gjithashtu shembuj të vlefshëm të praktikave të ekonomisë qarkulluese në veprim. Gjatë vizitës në Hopen Source Cantina, pjesëmarrësit përjetuan një koncept eko-përgjegjës dhe “zero waste”, që promovon praktika ushqimore të qëndrueshme dhe konsum të ndërgjegjshëm. Aktiviteti demonstroi se si restorantet dhe bizneset e mikpritjes mund të reduktojnë mbetjet duke krijuar njëkohësisht eksperienca inovative dhe tërheqëse për klientët. Ky shembull praktik i nxiti pjesëmarrësit të reflektonin mbi rolin që bizneset e turizmit dhe mikpritjes mund të luajnë në promovimin e stileve më të qëndrueshme të jetesës dhe në mbështetjen e objektivave lokale mjedisore. Ai tregoi gjithashtu se parimet e ekonomisë qarkulluese mund të implementohen në mënyra kreative dhe të arritshme që gjenerojnë vlerë si mjedisore ashtu edhe ekonomike. Një tjetër eksperiencë frymëzuese ishte vizita në Tissel Factory në Roubaix, ku pjesëmarrësit eksploruan iniciativa të ekonomisë qarkulluese të lidhura me ripërdorimin, riciklimin dhe prodhimin e qëndrueshëm. Vizita ofroi një perspektivë më të gjerë mbi mënyrën se si qasjet qarkulluese mund të integrohen në ekonomitë lokale dhe të lidhen me turizmin, kulturën dhe zhvillimin e komunitetit. Diskutimet gjatë vizitës theksuan rëndësinë e rishikimit të modeleve të prodhimit dhe konsumit me qëllim reduktimin e mbetjeve dhe maksimizimin e përdorimit të burimeve. Pjesëmarrësit shkëmbyen gjithashtu ide mbi mënyrën se si iniciativa të ngjashme mund të frymëzojnë projekte edukative, aktivitete ndërgjegjësuese dhe bashkëpunime të ardhshme në Shqipëri. Përveç vizitave të fokusuara tek mikpritja dhe ekonomia qarkulluese, programi përfshiu edhe një takim me Métropole Européenne de Lille në lidhje me iniciativën “Destination Innovante et Durable”. Ky sesion ofroi njohuri të vlefshme mbi mënyrën se si autoritetet lokale dhe aktorët e turizmit bashkëpunojnë për të ndërtuar destinacione turistike më të qëndrueshme dhe inovative. Pjesëmarrësit mësuan mbi rëndësinë e planifikimit afatgjatë, bashkëpunimit ndërmjet aktorëve dhe strategjive të integruara për zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm. Diskutimet theksuan se krijimi i destinacioneve të qëndrueshme kërkon bashkëpunim mes institucioneve arsimore, autoriteteve publike, bizneseve dhe komuniteteve lokale. Vizita studimore në Francë përfaqësoi më shumë sesa një eksperiencë mësimore. Ajo shërbeu si një platformë për shkëmbimin e ideve, forcimin e partneriteteve dhe identifikimin e zgjidhjeve praktike që mund të mbështesin tranzicionin e gjelbër të edukimit dhe bizneseve turistike në Shqipëri. Për shkollat shqiptare të AFP-së të përfshira në projekt, mobiliteti krijoi mundësi për të reflektuar mbi mënyrën se si praktikat europiane mund të frymëzojnë përmirësime lokale në metodologjitë e mësimdhënies, ndërgjegjësimin mbi qëndrueshmërinë dhe bashkëpunimin me aktorët e turizmit. Eksperienca të tilla si ato të vëzhguara në Lille mund të kontribuojnë në forcimin e edukimit turistik duke inkurajuar qasje më praktike të të nxënit, promovuar vlerat e turizmit të përgjegjshëm dhe mbështetur zhvillimin e aftësive të gjelbra tek nxënësit dhe edukatorët. Projekti Circular Tourism vazhdon të demonstrojë rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar në adresimin e sfidave të përbashkëta që lidhen me qëndrueshmërinë dhe zhvillimin e turizmit. Duke lidhur institucione të AFP-së, profesionistë të turizmit dhe organizata nga vende të ndryshme europiane, projekti mbështet shkëmbimin e njohurive dhe inkurajon qasje inovative që mund të krijojnë ndikim pozitiv afatgjatë. Ndërsa Shqipëria vazhdon të pozicionohet si një destinacion turistik në zhvillim, iniciativat e fokusuara në qëndrueshmëri, ekonomi qarkulluese dhe aftësi të gjelbra do të bëhen gjithnjë e më të rëndësishme. Eksperiencat e fituara gjatë vizitës studimore në Lille përfaqësojnë një hap të

Çfarë jave e mbushur me aktivitete dhe informacion për projektin tonë “Circular Tourism Albania” në Erlangen dhe Nuremberg gjatë vizitës studimore në Gjermani! Dhjetë pjesëmarrës nga organizatat partnere në projekt udhëtuan nga Shqipëria për të kaluar dy ditë e gjysmë duke mësuar rreth strategjive të qëndrueshmërisë në sektorin e turizmit dhe arsimit. Një program i ngjeshur ofroi një gamë të gjerë njohurish dhe frymëzimi për të ardhmen e sektorit turistik shqiptar. Dëshirojmë të shprehim falënderimet tona të sinqerta për: Praktikën më të mirë Hotel Luise për akomodimin dhe për njohuritë mbi mënyrën se si hotelet mund të operojnë në mënyrë të qëndrueshme dhe të bëhen “climate positive”; Janina Baumbauer nga departamenti i mjedisit i Bashkisë së Erlangenit, projekti Zukunftsacker dhe dyqani i fermës Nagelhof për projektet frymëzuese dhe konceptet edukative; Sustainable Greeters Nuremberg—Holger dhe Susanne Honsel, Barbara Gaab dhe Astrid Klier-Marx—për inkurajimin që të rimendojmë turet në qytet dhe për guidën në Nuremberg; Shkollën profesionale FOSBOS Erlangen, veçanërisht mësuesit Christian Altmann, Nora Lehnerer dhe Carmen Eismann, si dhe nxënësit e klubit të qëndrueshmërisë (Leon Ulbrich, Julia Klesev, Martin Hillebrandt, Marianna Vezroglou dhe Timo Schönwälder), për të treguar se idetë e vogla dhe kreative mund të sjellin ndryshime të mëdha; Dhomën e Tregtisë dhe Industrisë në Nuremberg (IHK) dhe Jonas Sassenhausen për njohuritë mbi parimet e përgjegjësisë sociale të qëndrueshme të korporatave dhe punën e Dhomës së Tregtisë; BUND Reisen dhe Harry Karpp për një shkëmbim të frytshëm mbi sfidat dhe mundësitë me të cilat përballen operatorët turistikë në Shqipëri; Romy Eißner nga departamenti për mjedisin dhe shëndetin i Bashkisë së Nurembergut për njohuri të detajuara mbi strategjitë për përballimin e ndryshimeve klimatike dhe rrugën drejt një qyteti “Fairtrade”; Annika Brendel dhe Tanya Rubenbauer nga Rrjeti i Qëndrueshëm i CTZ Nuremberg për prezantimin e konceptit dhe punës së tyre. Pa mbështetjen bujare të këtyre partnerëve lokalë, ky udhëtim nuk do të ishte i mundur! Ky udhëtim studimor ishte pjesë e programit për ndërtimin e kapaciteteve të projektit tonë Erasmus+. Një grup tjetër do të udhëtojë në Francë pas disa ditësh dhe një trajnim njëjavor është planifikuar për vitin e ardhshëm në Spanjë. Pjesëmarrësit vijnë nga partnerët e projektit AULEDA, Dhoma e Tregtisë në Tiranë, shkollat profesionale në Vlorë, Elbasan dhe Sarandë, si dhe nga SME-të shqiptare.

Në kuadër të projektit Circular Tourism Albania, i cili synon promovimin e turizmit të qëndrueshëm dhe praktikave të ekonomisë qarkulluese në sektorin e turizmit ♻️🌍, Shqipëria është përzgjedhur si shteti përfitues kryesor i aktiviteteve të zhvillimit të kapaciteteve dhe transferimit të praktikave më të mira europiane 👏🇪🇺. Projekti ofron një mundësi të rëndësishme për bizneset dhe profesionistët shqiptarë që operojnë në sektorin e turizmit për të përfituar nga trajnimet dhe shkëmbimi i eksperiencave me partnerët europianë 🎓🤝, me qëllim rritjen e standardeve të qëndrueshmërisë në këtë sektor 🌱🏨. Në këtë kuadër, partnerët zbatues në Shqipëri kanë përzgjedhur një grup profesionistësh dhe përfaqësuesish të bizneseve që operojnë në sektorin e turizmit për të marrë pjesë në një program trajnimi dhe study visit në tre shtete europiane partnere të projektit 📚✨. Aktiviteti i parë i këtij programi zhvillohet në Nuremberg, Gjermani 🏰🇩🇪, ku delegacioni shqiptar do të marrë pjesë në një vizitë studimore tre-ditore 🗓️✅, gjatë së cilës do të njihen me: 🔍 praktika të avancuara të turizmit të qëndrueshëm 💡 modele të ekonomisë qarkulluese në sektorin turistik 📜🛠️ politika dhe instrumente inovative për zhvillimin e destinacioneve turistike të qëndrueshme Ky aktivitet synon të krijojë një platformë bashkëpunimi dhe shkëmbimi njohurish ndërmjet profesionistëve shqiptarë dhe partnerëve europianë 🌐🤝, duke kontribuar në forcimin e kapaciteteve të sektorit të turizmit në Shqipëri 📈 dhe në adoptimin e praktikave moderne të menaxhimit të qëndrueshëm të destinacioneve turistike 🌿🇦🇱🏞️.

Shqipëria po ndërmerr hapa të rëndësishëm drejt zhvillimit të një ekonomie qarkulluese, ku mbetjet nuk trajtohen më si problem, por si burim për zhvillim të qëndrueshëm, veçanërisht në sektorin e turizmit dhe mikpritjes. Qeveria shqiptare ka nisur një sërë masash konkrete, që përfshijnë ligjvënie të re, reforma infrastrukturore dhe strategji kombëtare, duke përfshirë edhe masa specifike kundër plastikës së njëpërdorimit. Të gjitha këto iniciativa janë pjesë e përpjekjes për t’u përputhur me standardet e Bashkimit Evropian dhe për të përmbushur kërkesat e Kapitullit 27 – Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike, duke e vendosur Shqipërinë në rrugën drejt një tranzicioni të gjelbër dhe të qëndrueshëm. Një hap kyç në këtë proces ishte miratimi, në tetor 2025, i ligjit të ri për Menaxhimin e Integruar të Mbetjeve, i cili vendos hierarkinë e menaxhimit të mbetjeve, duke prioritizuar parandalimin, ripërdorimin dhe riciklimin para se mbetjet të dërgohen në landfillë. Ky ligj, i detyrueshëm për institucionet, bizneset dhe qytetarët, fut në praktikë përgjegjësinë e zgjeruar të prodhuesit (EPR) dhe vendos obligime të qarta për prodhuesit dhe importuesit. Për turizmin, kjo nënkupton që hotelet, restorantet, plazhet dhe operatorët e shërbimeve të mikpritjes duhet të menaxhojnë mbetjet e tyre në mënyrë më të qëndrueshme, të ndajnë mbetjet në burim dhe të integrojnë praktikat qarkulluese në aktivitetet e tyre ditore. Përveç reformës ligjore, qeveria ka ndërmarrë një reformë infrastrukturore të thellë, duke krijuar një operator shtetëror kombëtar për menaxhimin e mbetjeve. Ky operator do të centralizojë mbledhjen, trajtimin dhe riciklimin e mbetjeve në të gjithë vendin, duke standardizuar cilësinë e shërbimeve dhe duke mbyllur vendet e paligjshme të hedhjes së mbetjeve. Për industrinë e turizmit, kjo reformë sjell një mundësi të re për të pasur qasje në shërbime të menaxhimit të mbetjeve të besueshme dhe të qëndrueshme, duke ulur ndikimin mjedisor të hoteleve, restoranteve dhe destinacioneve turistike. Në kuadër të këtij tranzicioni, qeveria ka hartuar një Strategji Kombëtare të Menaxhimit të Mbetjeve 2020–2035, e cila synon të zhvendosë vendin nga një model linear drejt një sistemi ekonomik qarkullues. Strategjia përfshin rritjen e mbledhjes dhe riciklimit të mbetjeve të ndara në burim, hartimin e planeve për parandalimin e krijimit të mbetjeve, organizimin e territorit në zona të menaxhimit dhe vendosjen e instrumenteve fiskale që nxisin ripërdorimin dhe riciklimin. Për turizmin, kjo do të thotë që destinacionet, operatorët dhe komunitetet lokale mund të krijojnë praktika të qëndrueshme, të ulin mbetjet dhe të ofrojnë shërbime më “green” për vizitorët, duke i përgatitur për trendet e qëndrueshmërisë në turizëm që kërkon Bashkimi Evropian. Një tjetër shembull i angazhimit konkret të shtetit është reduktimi i plastikës së njëpërdorimit, përmes ndalimit të qeseve plastike të lehta dhe promovimit të alternativave të qëndrueshme. Kjo nismë jo vetëm që ndihmon në mbrojtjen e natyrës dhe ul ndotjen, por edhe i mundëson sektorit të turizmit të krijojë vlera të reja për vizitorët, si destinacione miqësore ndaj mjedisit dhe shërbime që përputhen me standardet ndërkombëtare të qëndrueshmërisë. Të gjitha këto iniciativa të qeverisë shqiptare tregojnë një angazhim të plotë për zhvillimin e një ekonomie qarkulluese, ku mbetjet trajtohen si resurs, sektori publik krijon infrastrukturë të qëndrueshme, dhe politikat kombëtare vendosin standarde të qarta. Për turizmin, kjo përkthehet në mundësi për inovacion, zhvillim të qëndrueshëm dhe marketing të destinacioneve si miqësore ndaj mjedisit, duke e vendosur Shqipërinë në një pozitë konkurruese rajonale dhe duke e përgatitur për sfidat dhe mundësitë e ardhshme të integrimit evropian.

Shqipëria po sheh aktualisht shumë ndërtime të reja në qytetet e saj dhe përgjatë bregdetit. Në Tiranë, qyteti lëshoi leje për gati 2 milion metra katrorë hapësirë të re ndërtimi në 2024, një sasi shumë e lartë për një vit të vetëm. Shumica e kësaj është e nxitur nga interesi i ri i investitorëve ndërkombëtarë dhe projekte për resorte luksoze në vende si Ishulli i Sazanit. Kjo rritje është një shenjë pozitive për ekonominë, por gjithashtu do të thotë se duhet të jemi shumë të kujdesshëm. Nëse ndërtojmë shumë shpejt pa një plan të mirë, rrezikojmë të dëmtojmë natyrën dhe historinë që i bëjnë njerëzit të duan të vizitojnë Shqipërinë që në fillim. Një nga shqetësimet më të mëdha tani është se si ky bum ndërtimi ndikon në tokat tona të mbrojtura dhe sitet historike. Kur zhvillimi nuk është i organizuar, mund të çojë në probleme për të gjithë. Për shembull, grupe ndërkombëtare si UNESCO kanë theksuar se vendet e trashëgimisë si Parku Kombëtar Butrint janë nën presion për shkak të ndërtimeve afër tyre dhe ndryshimeve në kufijtë e mbrojtur. Ne e shohim këtë edhe në malësi, ku disa familje vendase kanë përballur humbjen e dhomat e tyre të vogla të mysafirëve për shkak të mungesës së lejeve të qarta, edhe pse ata investuan kursimet e tyre të jetës për të ndihmuar turistët të eksploronin rajonin. Përveç kësaj, sistemet tona të mbeturinave po luftojnë për të ndjekur; aktualisht, 73% e mbeturinave në Mesdhe janë plastikë, dhe ne kemi nevojë për mënyra më të mira për të menaxhuar mbeturinat dhe nevojat për ujë të krijuara nga kaq shumë vizitorë. Projekti “Turizmi Qarkor Shqipëri” përqendrohet në ndihmën e institucioneve VET për të kaluar në një mënyrë më të qëndrueshme të punës. Menaxhimi i rritjes ka të bëjë me shikimin e figurës së madhe. Nëse mbrojmë pyjet, ujin tonë të pastër dhe qytetet tona antike, sigurojmë që turistët të vazhdojnë të kthehen për vite me radhë. Fitimet e shpejta nga ndërtimi mund të çojnë në probleme afatgjata nëse nuk jemi të kujdesshëm, kështu që është e rëndësishme që të gjithë të kenë një zë në mënyrën se si destinacionet tona zhvillohen. Projekti “Turizmi Qarkor Shqipëri” është këtu për të ndihmuar shkollat VET të lundrojnë nëpër këto ndryshime. Së bashku, ne mund të ndërtojmë një industri turistike që respekton tokën tonë dhe mbështet komunitetet tona vendase për një kohë të gjatë.

Sektori turistik i Shqipërisë është në një kryqëzim historik. Në vitin 2024, vendi arriti një rekord prej 11.7 milion vizitorësh ndërkombëtarë—një rritje prej 15.2% që na ka vendosur si një destinacion kryesor mesdhetar. Fondi Ndërkombëtar Monetar parashikon që rritja e PBB-së sonë të mesatarizojë 3.5% deri në 2029, kryesisht të nxitur nga ky bum turistik. Megjithatë, ky sukses makroekonomik fsheh një “mungesë njerëzish” në rritje që kërcënon vetë zemrën e industriës sonë të mikpritjes. Ndërsa vendi hap negociatat për anëtarësim në BE, urgjenca për profesionalizimin e forcës sonë të punës vendase nuk ka qenë kurrë më e lartë. Sfida më e madhe që përballet Shqipëria sot është vakumi demografik i krijuar nga një ekzodus i vazhdueshëm i të rinjve. Që nga viti 2011, grupmosha 0-29 vjeç e Shqipërisë është zvogëluar për një 44% të habitshme. Vetëm vitin e kaluar, gati 23% e të rinjve tanë të arsimuar e lanë vendin në kërkim të mundësive më të mira jashtë. Kjo “rrëmujë migracioni” i ka lënë hotelet dhe restauratet tona duke luftuar për të gjetur staf të kualifikuar, duke çuar në një ndryshim masiv në tregun tonë të punës. Për ta mbajtur sektorin në funksion, bizneset po rekrutojnë gjithnjë e më shumë punëtorë nga vende si Filipinet dhe India. Ndërsa ky talent global është i mirëpritur, ekziston një nevojë jetike për t’u siguruar që qytetarët shqiptarë të pajisen me aftësitë e nivelit të lartë të nevojshme për të udhëhequr dhe menaxhuar industriynë tonë. Projekti “Turizmi Qarkor Shqipëri” synon të mbështesë forcën e punës vendase duke ofruar njohuritë e nevojshme për një “Tranzicion Binjak”—duke ndihmuar bizneset të bëhen si më të afta dixhitalisht ashtu edhe më përgjegjëse ndaj mjedisit. Projekti ynë përqendrohet në: ✔ Ndërtimi i Kapaciteteve për Arsimin dhe Trajnimin Profesional (VET): Forcimi i kurrikulës së institucioneve të Arsimit dhe Trajnimit Profesional (VET) për të reflektuar më mirë nevojat moderne të industrisë turistike. Ne jemi tani duke zhvilluar një kurs trajnimi gjithëpërfshirës për institucionet VET dhe PME-të turistike në Shqipëri! Ky program praktik do të jetë së shpejti i disponueshëm në internet përmes faqes sonë të projektit dhe përfshin një komponent të planifikuar të ballë për ballë në Reus, Spanjë, në gjysmën e dytë të vitit 2026. Kursi është i disponueshëm për qytetarët shqiptarë. Qëndroni të përditësuar për nisjen dhe mësoni se si të aplikoni! Duke marrë pjesë në këto iniciativa, profesionalët vendas mund të lundrojnë më mirë sfidat e tregut aktual. Ky projekt nuk ka të bëjë me ndryshimin e trendeve kombëtare brenda natës, por me ofrimin e arsimit konkret të nevojshëm që individët të shijojnë sukses në shtëpi. Ju ftojmë t’i bashkoheni këtij përpjekjeje për të ndërtuar një sektor turistik që është profesional, efikas dhe i përgatitur për standardet e së nesërmes.

Në kuadër të projektit tonë, kemi përmbledhur një koleksion të Praktikave më të Mira në turizmin e qëndrueshëm nga Gjermania, Franca dhe Spanja. Këto shembuj synojnë të shërbejnë si modele dhe, mbi të gjitha, si frymëzim për shkollat, mësuesit dhe nxënësit shqiptarë, duke treguar se si qëndrueshmëria mund të promovohet dhe të zbatohet me sukses në aktivitetet e përditshme – edhe kur burimet janë të kufizuara.Koleksioni i Praktikave më të Mira përfshin 28 shembuj në fushat e mëposhtme: • Menaxhimi i burimeve• Menaxhimi i mbetjeve• Prodhimi dhe përdorimi i qëndrueshëm i ushqimit Organizatat e përfshira përfshijnë hotele, institucione arsimore dhe shoqata që janë dalluar për zbatimin e projekteve të qëndrueshme në këto tre fusha. Të gjithe shembujt janë lehtësisht të zbatueshëm në sektorin e turizmit në Shqipëri, pasi kërkojnë vetëm njohuri bazë dhe burime financiare të kufizuara. Dokumenti i plotë është i disponueshëm në anglisht dhe shqip për shkarkim në faqen e internetit të projektit. https://circulartourismalbania.eu/project-results/framework-and-methodology/compilation-of-good-practices https://circulartourismalbania.eu/sq/rezultatet-e-projektit/kuadri-dhe-metodologjia/compilation-of-good-practices Në fazat e ardhshme të projektit, ITKAM dhe partnerët e tij do të zhvillojnë materiale arsimore dhe do të organizojnë Vizita Studimore në Gjermani, Spanjë dhe Francë, duke u dhënë mësuesve shqiptarë dhe profesionistëve të turizmit mundësinë të shohin nga afër praktikat e turizmit të qëndrueshëm. Nëse dëshironi të qëndroni të informuar me zhvillimet më të fundit, na ndiqni në LinkedIn. (https://www.linkedin.com/company/circular-tourism-albania/) dhe Facebook (https://www.facebook.com/people/Circular-Tourism-Albania/61573510499656/)!